Czajniki elektryczne

Data publikacji: 09-07-2021.

Czajnik elektryczny: historia bez gwizdka

Czajniki towarzyszyły ludzkości od czasów średniowiecznych. Jednak historia czajnika elektrycznego zaczęła się dopiero 130 lat temu, krótko po tym, jak ludzkość zaczęła wykorzystywać prąd na szerszą skalę.

Dziś trudno nam sobie wyobrazić kuchnię bez czajnika, niemal na każdym kroku spotykamy też czajniki elektryczne, które coraz szybciej wypierają modele tradycyjne, stawiane na gazie. Jak to się jednak zaczęło? Kiedy wynalazcy wpadli na pomysł, by zastosować elektryczność w sprzętach AGD? Okazuje się, że zareagowali dość szybko, niemal natychmiast po tym, jak wyodrębniono elektrotechnikę jako samodzielny dział nauki. Czyli pod koniec XIX wieku, stulecia rewolucji przemysłowej. Pierwsze czajniki elektryczne nie od razu stanowiły produkty udane, ale krok po kroku ulepszano je za pomocą kolejnych usprawnień. Było ich tyle, że trudno dziś z całą pewnością określić, którego z wynalazców należy uznać za ojca współczesnych czajników elektrycznych.

Historia wynalazku

Pierwszy czajnik elektryczny zaprezentowała w 1891 roku firma Carpenter Electric Company z Chicago, a jego konstruktorem był Charles Carpenter. Czajnik elektryczny składał się z dwóch części; górna była wykonana z miedzi i przypominała z wyglądu zwykły czajnik, dolna natomiast, stanowiąca oddzielną komorę umieszczoną w podstawie, miała wewnątrz opornikową spiralę grzewczą. Woda nie miała więc bezpośredniego kontaktu z elementem nagrzewającym, co skutkowało tym, że podgrzewała się bardzo powoli, nawet kilkanaście minut. W tym samym roku wynalazca R.E.B. Crompton z brytyjskiej firmy Crompton & Company opracował koncepcję nieco lepszego podgrzewacza do czajnika elektrycznego. Gdy firma Carpenter pokazała swój czajnik elektryczny na Światowych Targach w Chicago w 1893 roku, włączono do konstrukcji grzejnik Cromptona. Prawdziwy przełom nastąpił jednak dopiero w roku 1922, kiedy to firma Swan zaprezentowała pierwszy czajnik elektryczny ze zintegrowanym elementem grzewczym, niwelującym pierwotną wadę konstrukcyjną. Grzałkę zamknięto bowiem w metalowej, izolowanej rurce, która mieściła się w samej komorze wodnej czajnika. Ten projekt zyskiwał na popularności w kolejnych latach.

Pomimo tych wcześniejszych osiągnięć, to Arthur Leslie Large bywa często uznawany za wynalazcę nowoczesnego czajnika elektrycznego, ponieważ dopiero jego wprowadzony w 1923 roku model czajnika z wtyczką rozpoczął stopniowy proces odsyłania tradycyjnych czajników z gwizdkiem do lamusa. Zasługi te może on jednak dzielić z właścicielem firmy, w której pracował, kotlarzem Walterem H. Bullpittem, który w latach 30. XX wieku wynalazł zawór bezpieczeństwa do czajnika elektrycznego czy z brytyjskim wynalazcą i przedsiębiorcą Johnem C. Taylorem, który opracował i udoskonalił termostat do czajnika, pozwalający na wyłączenie się czajnika po zagotowaniu wody. Swoje zasługi położyła w tym zakresie również firma Russell Hobbs, założona w Wielkiej Brytanii w latach 50. XX wieku przez Williama Russella i Petera Hobbsa – to ona bowiem skonstruowała pierwszy automatyczny czajnik elektryczny, który eliminował istniejące dotąd niebezpieczeństwo całkowitego wyparowania wody gotującej się bez nadzoru. Pomysł polegał na tym, że z chwilą osiągnięcia temperatury wrzenia, czyli 100 stopni Celsjusza, para rozgrzewała pasek wykonany z dwóch rodzajów metalu – ten wyginał się, ponieważ oba metale rozszerzały się w różnym tempie, co skutkowało przerwaniem dopływu prądu. Kolejne ulepszenia wprowadzane są w czajnikach elektrycznych po dziś dzień. Doskonale znane nam dziś czajniki z tworzyw sztucznych zaczęto produkować dopiero w końcu lat 70. ubiegłego wieku.

W czym czajnik elektryczny jest lepszy od tradycyjnego?

Przede wszystkim pod względem wygody użytkowania. Woda gotuje się w czajniku elektrycznym do kilku razy krócej niż w czajniku na gaz. Ten ostatni bywa też zazwyczaj głośniejszy niż czajnik elektryczny. Czajniki elektryczne spełniają ponadto wyższe standardy bezpieczeństwa: sygnalizują, że woda się zagotowała i potrafią samoczynne się wyłączyć. Jak wiadomo, w przypadku czajnika tradycyjnego tak się nie dzieje: jeśli nie wyłączymy gazu lub nie zdejmiemy czajnika z kuchenki, woda będzie się gotować aż do całkowitego jej wyparowania. Wtedy zaś czajnik może się się spalić, a nawet wywołać pożar. Czajniki elektryczne są natomiast nieco droższe od zwykłych, a ceny energii nieco wyższe od cen gazu. Przy racjonalnym używaniu jednak różnica nie będzie znacząca.

Wybór czajnika elektrycznego

Przed zakupem czajnika trzeba zastanowić się nad kilkoma aspektami. Musimy wiedzieć, jaka pojemność oraz moc czajnika będzie nam potrzebna. Dla części osób istotny jest materiał, z którego zbudowany jest dzbanek, design i estetyka czajnika, typ grzałki, długość kabla zasilającego, jak również funkcje dodatkowe, np. filtry, zabezpieczenia czy wskaźniki. Niby niewielki, banalny przedmiot, a sporo detali do przemyślenia.

Dopasuj pojemność

Jednej osobie wystarczy zazwyczaj niewielki czajnik elektryczny, nawet półlitrowy (taki niewielki czajnik przydaje się także podczas wyjazdów). Dla większej liczby lokatorów lepiej będzie kupić czajnik co najmniej litrowy, półtoralitrowy lub w optymalnej objętości 1,7 litra. Na większe potrzeby natomiast, dla licznej rodziny albo np. biura, przyda się jak największy czajnik elektryczny – o objętości 2 litrów lub nawet większy. Nie wolno jednak zapominać, że gotowanie nadmiernych ilości wody kończy się wielokrotnym podgrzewaniem tej samej zawartości dzbanka, czyli niepotrzebną stratą energii, która bez wątpienia odbije się w końcu na wysokości rachunku za prąd.

Użyj mocy!

Od mocy czajnika zależy szybkość gotowania wody. Czajniki elektryczne dostępne w sklepach charakteryzują się mocą od 700W wzwyż; można znaleźć nawet modele o mocy 3000W. Jak to zwykle bywa w takich razach, dla większości użytkowników optymalne będzie urządzenie o mocy gdzieś pośrodku, w zakresie 2000-24000W. Czajniki elektryczne tej mocy są w stanie zagotować wodę w czasie krótszym od 3 minut. Czajniki elektryczne o wyższej mocy pozwalają, rzecz jasna, zrobić to jeszcze szybciej, ale trzeba mieć w tym celu wysokiej jakości instalację elektryczną. Lepiej też pamiętać, by nie włączać równocześnie innych urządzeń o dużym poborze prądu – inaczej wyskoczą w domu bezpieczniki. Zawsze też trzeba się liczyć z wyższymi opłatami za elektryczność.

Na co zwracać uwagę kupując czajnik?

Obecnie można wybierać między czajnikami z tworzywa sztucznego, których zaletą jest niewielka waga, ze stali nierdzewnej o „szlachetniejszym” wyglądzie, albo o szklanym dzbanku, pozwalającym obserwować proces gotowania się wody. Ze względów estetycznych warto dopasować czajnik elektryczny do wystroju kuchni, wybierając na przykład model o nowoczesnym designie albo bardziej „vintage”.

Z czasem przestało mieć znaczenie pytanie, czy lepiej wybrać czajnik elektryczny o grzałce spiralnej, czy też podgrzewaczu płytowym. Płaska grzałka bowiem od dłuższego już czasu dominuje na rynku. Czajniki ze spiralą grzewczą częściej ulegają awariom i łatwiej osadza się w ich wnętrzu kamień. Podstawa obrotowa, umożliwiająca postawienie na niej czajnika w dowolnej pozycji, bardzo zwiększa komfort użytkowania. Im dłuższy kabel, tym większa jest swoboda stawiania czajnika na blacie niezależnie od odległości do kontaktu. Z drugiej jednak strony, długi przewód może przeszkadzać na co dzień, lepiej więc, by czajnik miał w swej podstawie miejsce na schowanie nadmiaru kabla.

Dodatkowe funkcjonalności

Czajniki elektryczne mogą mieć prostszą lub bardziej wyrafinowaną budowę. Istnieją elementy, które nie są w nich niezbędne, ale bywają przydatne i zwiększają wygodę użytkowania sprzętu. Bardzo często przydaje się wskaźnik poziomu wody, eliminujący konieczność zaglądania do środka, by sprawdzić, ile wody zostało. Wskaźnik taki nie ma racji bytu w czajnikach szklanych i w nich jednak przyda się wyrysowana na wskaźniku lub na samej obudowie dzbanka skala, pozwalająca odmierzyć żądaną ilość wody. Przydatne bywa podświetlenie wskaźnika, a także włącznika, które informują użytkownika, czy czajnik działa jeszcze nim woda zacznie się gotować (czasem podświetlana bywa cała podstawa dzbanka).

Inne typowe funkcje to wyłącznik, który przerywa działanie czajnika po zagotowaniu wody lub po zdjęciu czajnika z podstawy (po nalaniu wody i odstawieniu na miejsce, czajnik trzeba włączyć ponownie) albo czujnik stanowiący zabezpieczenie przed przegrzaniem w przypadku częstego gotowania wody. Oprócz tego istotny jest rodzaj filtra – filtry z siatki stalowej są efektywniejsze od nylonowych – albo zabezpieczenie pokrywki przed przypadkowym otwarciem i wylaniem zawartości.

Jaki by to nie był czajnik, jakich funkcji nie miał, bez wątpienia należy do najczęściej używanych, a więc najpotrzebniejszych sprzętów w domu. W naszym sklepie polecamy praktyczne i wizualnie dopracowane czajniki Berdsen.

Powrót

Kategorie

Kontakt

Złóż zamówienie przez telefon i opłać je przy odbiorze. Zadzwoń do nas:

0 801 000 610 (58) 746 37 97

Polecany produkt

Krzesełko do karmienia ze stolikiem, leżaczek Belo wrzosowe

Krzesełko do karmienia ze stolikiem, leżaczek Belo wrzosowe

Tylko teraz!
299,00 zł

Polecany produkt

Złóż zamówienie telefonicznie! poniedziałek - piątek od 8:00 do 18:00

0 801 000 610 z telefonu stacjonarnego

(58) 746 37 97 z telefonu komórkowego